Ateşli çocukta evde yapılacaklar ve acil servise hemen başvurmayı gerektiren uyarı işaretleri.
Çocuğun ateşi, ebeveynlerin en sık başvuru nedenidir ve çoğu zaman gereğinden fazla endişe yaratır. Oysa ateş bir hastalık değil, vücudun enfeksiyonla savaştığını gösteren bir belirtidir. Önemli olan ateşin kendisinden çok çocuğun genel durumudur.
Ateş nedir?
Koltuk altından ölçümde 37,5 °C, kulaktan veya alından ölçümde 38 °C ve üzeri ateş kabul edilir. Dijital ölçerler güvenilirdir; civalı termometre kullanmayın. Ölçümü çocuk sakinken ve aynı yöntemle tekrarlayın.
Evde neler yapılabilir?
- Çocuğu kalın giydirmeyin; hafif, ince giysiler ve oda sıcaklığının 22 – 24 °C olması yeterlidir.
- Bol sıvı verin: su, ılık çorba, anne sütü veya ek gıdaya başlamış bebeklerde mama.
- Ateş düşürücü ilacı yalnızca çocuk rahatsızsa kullanın; doz çocuğun kilosuna göre hekim veya eczacı tarafından belirlenir. Aspirin çocuklarda kullanılmaz.
- Alkolle, soğuk suyla veya buzla silmek ateşi düşürmez, titremeye neden olabilir.
Hemen acile başvurmanız gereken durumlar
- Üç aylıktan küçük bir bebekte 38 °C ve üzeri ateş
- Çocuk çok halsiz, uyandırılamıyor veya sürekli uykulu
- Nefes alıp vermede zorlanma, hızlı soluma veya dudaklarda morarma
- Ense sertliği, şiddetli baş ağrısı veya ışıktan rahatsız olma
- Bastırmakla solmayan mor-kırmızı döküntüler
- Nöbet geçirme (ilk nöbette mutlaka değerlendirme gerekir)
- Su içmeyi reddetme, altı sekiz saattir idrar yapmama
Randevulu muayene ne zaman gerekir?
Ateş 48 saatten uzun sürüyorsa, 39,5 °C ve üzerinde seyrediyorsa, kulak ağrısı, boğaz ağrısı veya yanma ile idrar yapma gibi eşlik eden şikâyetler varsa çocuğunuzu bir çocuk doktoruna gösterin. Ateşli çocuğun ilaçla düşen ateşine bakarak değil, ilaçsız zamanlardaki genel durumuna bakarak karar verin.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; çocuğunuzun durumu hakkında kuşkunuz varsa çocuk acil servisimize 7/24 başvurabilirsiniz.
Ateşli çocuklarda sık yapılan hatalar
- Ateş düştü diye antibiyotiği kendi başına başlatmak veya erken bırakmak; çoğu ateşli hastalık virüs kaynaklıdır ve antibiyotik gerektirmez.
- İki farklı ateş düşürücüyü hekim önerisi olmadan birlikte veya art arda vermek.
- Çocuğu battaniyeye sarıp terletmek; bu, vücut ısısını daha da yükseltebilir.
- Ateşi gece boyunca sık sık ölçerek çocuğun uykusunu bölmek; uyuyan ve rahat nefes alan çocuğun uyandırılmasına gerek yoktur.
Çocuğunuzun ateşi, kendiliğinden geçen basit bir enfeksiyondan kaynaklanıyor olabilir; ama kuşku duyduğunuzda beklemek yerine çocuk acil servisimizi aramanız her zaman doğru bir tercihtir.
Evde ateşi takip ederken ölçüm saatlerini, verdiğiniz ilacı ve çocuğun ne kadar sıvı aldığını bir kâğıda not edin; muayenede bu bilgiler hekimin kararını hızlandırır. Aşı takvimini güncel tutmak, ateşle seyreden birçok ciddi hastalığı baştan önler.